Mãn kinh là sự chấm dứt vĩnh viễn kinh nguyệt và khả năng sinh sản của phụ nữ, được xác định khi không có kinh nguyệt trong 12 tháng liên tiếp. Đây là quá trình sinh lý tự nhiên do buồng trứng giảm dần và ngừng sản xuất hormone estrogen.

Tuổi mãn kinh tự nhiên trung bình khoảng 45-55. Tuổi mãn kinh tự nhiên trung bình khác nhau đáng kể giữa các vùng, các quốc gia, các dân tộc. Mặc dù tuổi mãn kinh đã được lập trình sẵn theo di truyền cho từng người, nhưng một số yếu tố làm thay đổi tuổi mãn kinh như tình trạng kinh tế xã hội, dinh dưỡng, yếu tố chủng tộc. Nhìn chung, đến 58 tuổi thì khoảng 97% phụ nữ đã bước qua tuổi mãn kinh.
Sự suy giảm hoạt động nội tiết của buồng trứng trong giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh có thể dẫn tới những thay đổi về hình thể vóc dáng, tâm sinh lý, gây ra những triệu chứng làm ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người phụ nữ, thậm chí gây ra các tình trạng bệnh lý ở nhiều cơ quan trong cơ thể như tim mạch, xương khớp, sinh dục, tiết niệu, rối loạn lipid máu, đái tháo đường, bệnh lý Alzheimer ...
Ở Việt Nam, có khoảng 20 triệu phụ nữ trong độ tuổi tiền mãn kinh và mãn kinh, phần lớn trong số họ là chủ gia đình và vẫn đang đóng góp tích cực cho sự phát triển kinh tế, xã hội của đất nước. Việc chăm sóc sức khỏe, nâng cao chất lượng cuộc sống cho phụ nữ tuổi tiền mãn kinh, mãn kinh là một vấn đề cần được ưu tiên trong giai đoạn hiện nay
Phương pháp điều trị triệu chứng rối loạn giai đoạn tiền mãn kinh mãn kinh tùy theo mức độ, tùy theo sự lựa chọn của người phụ nữ,….. Bao gồm: liệu pháp dinh dưỡng, liệu pháp hoạt động thể chất, liệu pháp tâm lý hỗ trợ, liệu pháp không nội tiết hoặc nội tiết
Liệu pháp hoạt động thể chất là một trong những liệu pháp rất cần thiết đối với mọi lứa tuổi nhất là tuổi tiền mãn kinh mãn kinh, liệu pháp được sử dụng có thể giảm hiệu qủa các triệu chứng rối loạn tiền mãn kinh mãn kinh.
Hoạt động thể chất tuổi tiền mãn kinh mãn kinh
- Đi bộ, chạy bộ, đạp xe, khiêu vũ, quần vợt, cầu lông…
- Yoga
- Bơi lội
- Tập Sàn chậu: Bài tập Kegel
- Aerobic
Hoạt động thể chất có thể giúp làm giảm nhiều triệu chứng mãn kinh phổ biến nhất:
- Cải thiện sức khỏe tim mạch: Nguy cơ mắc bệnh tim mạch tăng lên trong thời kỳ mãn kinh. Tập thể dục thường xuyên có thể giúp trái tim khỏe mạnh, làm tăng cholesterol HDL (tốt), giảm cholesterol LDL (xấu) và làm giảm huyết áp. Tập thể dục cũng làm giảm nguy cơ đau tim và đột quỵ.
- Tăng khối lượng xương: Do estrogen (giúp xương chắc khỏe) giảm khi mãn kinh, có nguy cơ bị loãng xương. Tập thể dục có thể bảo tồn và xây dựng mật độ xương.
- Giảm các triệu chứng trầm cảm và cải thiện tâm trạng: Tâm trạng lo lắng, chán nản hoặc buồn bã… thường xảy ra trong thời kỳ mãn kinh (do mức estrogen suy giảm). Tập thể dục thường xuyên có thể giúp cải thiện tâm trạng của phụ nữ sau mãn kinh.
- Cải thiện giấc ngủ: Rối loạn giấc ngủ và mất ngủ là tình trạng phổ biến trong thời kỳ mãn kinh và có thể ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người phụ nữ. Tập thể dục có thể giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ trong thời kỳ mãn kinh.
- Cải thiện chức năng tình dục: Phụ nữ mãn kinh thường có cơ sàn chậu yếu, điều này có thể ảnh hưởng đến chức năng tình dục. Các bài tập sàn chậu, giúp tăng cường các cơ này, có thể giúp cải thiện chức năng tình dục.
- Cải thiện khả năng kiểm soát bàng quang: Cơ sàn chậu yếu hơn cũng có thể dẫn đến các vấn đề về bàng quang, chẳng hạn như tiểu không tự chủ...
Phòng Công tác Xã hội - Bệnh viện Phụ sản TP. Cần Thơ
Theo BS.CKII. Phạm Thị Linh - Trưởng khoa Hậu sản