Hàng năm, Việt Nam có gần 2 triệu phụ nữ mang thai, ước tính có 3.800 phụ nữ mang thai nhiễm HIV. Nếu không có can thiệp thì tỷ lệ lây truyền HIV từ mẹ sang con khoảng 30-40%. Tuy nhiên nếu bà mẹ được chẩn đoán sớm và điều trị hiệu quả thì tỉ lệ lây truyền từ mẹ sang con chỉ còn 1-2%, thậm chí là 0%. Do vậy dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con là một trong những giải pháp quan trọng góp phần giảm đáng kể tỷ lệ trẻ sinh ra bị lây nhiễm HIV từ mẹ. Vì mục tiêu “Không có HIV ở mẹ - không lây nhiễm cho con “
Thời điểm lây truyền cho con là khi nào:
- Giai đoạn 1 - Khi mang thai: HIV từ mẹ qua nhau thai vào cơ thể thai nhi rất sớm, có thể ngay từ tuần thứ 8 của thai kì. Có khoảng 17%-25% trẻ sơ sinh có khả năng lây nhiễm HIV từ giai đoạn này.
- Giai đoạn 2 - Khi chuyển dạ đẻ: HIV lây từ các dịch và máu của mẹ nhiễm HIV vào cơ thể trẻ. Khoảng 50% trẻ sơ sinh bị lây từ mẹ ở giai đoạn này.
- Giai đoạn 3 - Khi cho con bú: HIV có thể lây qua sữa mẹ hoặc các vết nứt, trầy xước ở núm vú mẹ sang cơ thể trẻ. Khoảng 25% trẻ bị lây nhiễm HIV ở giai đoạn bú mẹ.
Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật (CDC) khuyến cáo tất cả phụ nữ mang thai nên xét nghiệm HIV để có thể bắt đầu dùng thuốc điều trị HIV càng sớm càng tốt nếu họ nhiễm virus
- Đối với giai đoạn mang thai: Cần tư vấn và xét nghiệm HIV sớm cho thai phụ, dùng thuốc kháng virus theo phác đồ để giảm nồng độ virus.
- Đối với giai đoạn chuyển dạ sinh: Song song với sự dụng thuốc kháng virus, cần áp dụng các biện pháp sản khoa làm giảm sự phơi nhiễm của thai với các dịch cơ thể của người mẹ.
- Đối với giai đoạn cho con bú: Cần tư vấn dùng sữa thay thế hoàn toàn song song với sử dụng thuốc kháng virus cho em bé trong 4 đến 6 tuần sau khi sinh theo chỉ dẫn của nhân viên y tế.

Vì mục tiêu “Không có HIV ở mẹ - không lây nhiễm cho con”
- Đối với các phụ nữ đang và chuẩn bị mang thai: Hãy dũng cảm vượt qua nỗi sợ hãi, chủ động đến ngay các trung tâm y tế để được tư vấn và xét nghiệm sàng lọc. Đó là hành động của một người mẹ trách nhiệm.
- Đối với mỗi người dân và cộng đồng: Hãy cùng nhau xóa bỏ kỳ thị và phân biệt đối xử với người nhiễm HIV/AIDS, động viên và tạo mọi điều kiện tốt nhất để những người mẹ tự tin tiếp cận sớm với các dịch vụ y tế an toàn.
Hãy chung tay vì thế hệ trẻ không có HIV!
Phòng Công tác Xã hội - Bệnh viện Phụ sản TP. Cần Thơ
Theo Khoa Truyền thông, giáo dục sức khoẻ - CDC Cần Thơ