BỔ SUNG VITAMIN VÀ KHOÁNG CHẤT TRONG THAI KỲ: NỀN TẢNG CHO SỰ PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ
[ Cập nhật vào ngày (18/12/2025) ]
Chế độ dinh dưỡng trong thời kỳ mang thai không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của mẹ mà còn là yếu tố quyết định đến sự phát triển của thai nhi. Các chất dinh dưỡng mà người mẹ tiêu thụ trong giai đoạn này sẽ trở thành nền tảng cho sữa mẹ và có tác động lâu dài đến sức khỏe của em bé sau này. Việc hiểu rõ cách bổ sung vitamin và khoáng chất theo từng giai đoạn mang thai là vô cùng quan trọng, giúp đảm bảo cả mẹ và bé đều nhận được những dưỡng chất cần thiết.
Các chất dinh dưỡng thiết yếu trong thai kỳ
- Sắt: Sắt là dưỡng chất không thể thiếu, giúp ngăn ngừa thiếu máu, giảm nguy cơ sảy thai và hỗ trợ sự phát triển nhận thức của thai nhi. Phụ nữ mang thai cần bổ sung khoảng 30-60mg sắt mỗi ngày. Thiếu sắt có thể dẫn đến thiếu máu, gây nguy hiểm cho cả mẹ và bé.
- Canxi: Canxi đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành xương của thai nhi, đảm bảo chức năng thần kinh và sự đông máu diễn ra bình thường. Mẹ bầu cần tiêu thụ 800-1000mg canxi mỗi ngày, tăng lên 1200-1300mg trong tam cá nguyệt cuối và thời kỳ cho con bú.
- Axit folic: Axit folic hỗ trợ sự phát triển hệ thần kinh của thai nhi, ngăn ngừa dị tật ống thần kinh. Lượng khuyến nghị là 400-600mcg mỗi ngày.
- Iốt: Iốt giúp giảm nguy cơ sảy thai, sinh non và dị tật bẩm sinh. Phụ nữ mang thai nên bổ sung 175-220 mcg iốt mỗi ngày.
- Vitamin thiết yếu:
- Vitamin D: Giúp hấp thụ và chuyển hóa tốt canxi và phốt pho (Nhu cầu khuyến nghị: 800 IU/ngày).
- Vitamin B1: tham gia vào chuyển hóa glucid và năng lượng, giúp ngăn ngừa bệnh tê phù (Nhu cầu khuyến nghị: 1,2-1,3 mg/ngày).
- Vitamin B2: Tham gia vào chuyển hóa thức ăn thành năng lượng, là một vitamin cần thiết cho móng, da, tóc,…(Nhu cầu khuyến nghị: 1,5mg/ngày).
- Vitamin C: Tăng cường miễn dịch và hấp thụ sắt (Nhu cầu khuyến nghị: 110mg/ngày).
II. Cách bổ sung vitamin theo từng giai đoạn mang thai
-
- Dinh dưỡng trong giai đoạn 3 tháng đầu: Đây là giai đoạn hình thành các cơ quan, tổ chức của thai nhi như tủy sống, não, tim, phổi, gan… nên cần ăn tăng cường các thực phẩm giàu đạm như: trứng, sữa, thịt, đậu đỗ và chia lượng thức ăn trong ngày thành nhiều bữa nhỏ để bớt cảm giác nghén. Bên cạnh tăng cường dinh dưỡng trong chế độ ăn, bà mẹ cần uống bổ sung sắt và acid folic hoặc đa vi chất theo qui định của bác sĩ. Bổ sung viên sắt/folic liều gồm 30 hoặc 60 mg sắt và 400 mcg acid folic ngay từ lần khám thai đầu tiên.
- Dinh dưỡng trong giai đoạn 3 tháng giữa: đây là giai đoạn phát triển về khung xương, chiều cao của trẻ nên chú ý ăn các thực phẩm giàu can xi, kẽm như: tôm, cua, trứng, sữa, thủy sản. Cần bảo đảm cung cấp đủ canxi 1200mg/ngày, vì thế ngoài chế độ ăn thông thường cần uống thêm 6 đơn vị sữa/ngày. Thai phụ tiếp tục uống bổ sung viên sắt/acid folic hoặc viên đa vi chất theo qui định.
- Dinh dưỡng trong giai đoạn 3 tháng cuối: đây là giai đoạn tốc độ phát triển cân nặng của thai nhi nhanh nhất, vì vậy dinh dưỡng thai phụ cần đảm bảo đầy đủ, đa dạng đáp ứng nhu cầu của thai nhi, đặc biệt cần tăng cường bổ sung dinh dưỡng thông qua đa dạng thực phẩm, đảm bảo tiếp tục cung cấp đủ canxi, sắt như khuyến nghị.
III. Thực phẩm chức năng hỗ trợ dinh dưỡng thai kỳ
Thực phẩm chức năng đóng vai trò quan trọng trong việc bổ sung các chất dinh dưỡng cần thiết mà thực phẩm tự nhiên không thể đáp ứng đủ. Các loại thực phẩm chức năng phổ biến bao gồm:
- Vitamin và khoáng chất tổng hợp
- Probiotics (hỗ trợ hệ tiêu hóa)
- DHA và EPA (hỗ trợ phát triển não bộ, thị giác, tim mạch)
Tuy nhiên, việc sử dụng thực phẩm chức năng cần được thực hiện dưới sự hướng dẫn của bác sĩ để đảm bảo an toàn và hiệu quả.
IV. Kết luận
Dinh dưỡng trong thai kỳ là yếu tố then chốt quyết định sức khỏe và sự phát triển của thai nhi. Việc bổ sung đúng và đủ các vitamin, khoáng chất theo từng giai đoạn mang thai sẽ giúp mẹ và bé có một thai kỳ khỏe mạnh. Tuy nhiên, việc bổ sung vitamin và khoáng chất nên dựa trên nhu cầu cụ thể của cá nhân. Phụ nữ mang thai nên tham khảo ý kiến bác sĩ để xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp, đảm bảo sự phát triển tối ưu cho em bé.
DSĐH. Nguyễn Trọng Tường - Phòng Thiết bị Vật tư y tế